Fehu (ᚠ): betekenis van de rune

Fehu is de gereconstrueerde naam van de eerste rune van het oudere futhark. Dat is het runenschrift van 24 tekens dat vanaf ongeveer de 2e eeuw na Christus in gebruik was, met de oudste vondsten in Scandinavië en Noord-Duitsland. In het Oudengels heet de rune feoh. Het woord betekent vee en, in het verlengde daarvan, rijkdom en roerend bezit. Dezelfde wortel zie je terug in het Nederlandse woord vee.

Fehu staat voor de klank f en opent de eerste ætt, de eerste groep van acht runen, die vaak de ætt van Freyr wordt genoemd. Het futhark dankt zijn naam aan de eerste zes tekens. De f van Fehu is daar letterlijk het begin van.

De namen van de runen kennen we uit latere runengedichten. Het Oudengelse gedicht zegt in strekking dat rijkdom ieder mens troost biedt, maar dat wie eer wil verwerven hem ruim moet weggeven. Het gedicht gaat dus niet alleen over hebben. Het gaat ook over wat bezit betekent tussen mensen.

Rechtop wijst Fehu in de moderne runenpraktijk op iets wat je in handen hebt of aan het verwerven bent: geld, spullen, een vaardigheid, tijd of een netwerk. Het gaat om bezit dat beweegt. Vee moest gevoed en verzorgd worden, het groeide aan of slonk, en het kon worden geruild. Zo vraagt ook deze rune je om te kijken naar wat je hebt en of je het goed onderhoudt.

Vaak verschijnt Fehu wanneer moeite iets begint op te leveren. Denk aan een project dat loopt, een spaarpot die langzaam groeit of erkenning voor werk dat je lang onopgemerkt deed. Het is een rune van verdiend resultaat, niet van geluk dat uit de lucht valt.

De tweede helft van het runengedicht hoort er ook bij. Volgens die oude regel is rijkdom pas iets waard als hij circuleert. Fehu rechtop vraagt dus ook met wie je deelt wat je hebt. En of je het durft te gebruiken in plaats van het alleen op te potten.

Omgekeerd, ook wel merkstave genoemd, keert Fehu in de moderne duiding de vraag om: wat glipt er weg, of wat houd je te stevig vast? Het kan wijzen op verlies of op het gevoel dat je inspanning niets oplevert. Denk aan een opdracht die niet doorgaat of aan tijd die je ergens in stak en die anders uitpakt dan je hoopte.

Even vaak gaat het om je houding tegenover bezit. Denk aan gierigheid, aan steeds meer willen zonder te weten waarvoor, of aan de angst om iets uit handen te geven. Het runengedicht waarschuwt daar impliciet al voor: rijkdom die niet gedeeld wordt, levert geen eer op.

Zie de omgekeerde stand niet als een vonnis. Het is een uitnodiging om eerlijk te kijken waar het lekt en waar het vastzit. Kijk daarna wat je daar zelf aan kunt veranderen.

In de liefde gaat Fehu over wat je investeert en wat je terugkrijgt. Deze rune ziet een relatie als iets wat je samen opbouwt en verzorgt, zoals een kudde aandacht nodig had om te gedijen. Aandacht, tijd en zorg zijn hier de valuta.

Rechtop kan Fehu wijzen op een periode waarin geven en ontvangen in balans voelen. Of op een periode waarin je merkt hoeveel een relatie je oplevert. Ben je single, dan vraagt de rune vooral wat je zelf te bieden hebt en of je dat laat zien.

Omgekeerd verschuift de aandacht naar onevenwicht. Iemand geeft steeds terwijl de ander neemt, of je ziet de ander als bezit. Ook ruzies over geld binnen een relatie passen bij deze stand. De vraag is dan niet wie er gelijk heeft, maar hoe jullie delen.

Bij werk en studie is Fehu een van de meest directe runen. Ze gaat over wat je arbeid oplevert, in geld, ervaring of erkenning. Rechtop kan ze wijzen op een fase waarin je merkt dat inzet loont. Of op een kans om iets op te bouwen dat blijft, zoals een klantenkring of een diploma.

De rune vraagt ook om beheer. Weet je wat je verdient en waar het heen gaat? Onderhandel je over je waarde, of neem je genoegen met minder omdat het gesprek ongemakkelijk is?

Omgekeerd kan Fehu wijzen op stilstand, op uitgaven die uit de hand lopen of op werk waar je meer in stopt dan eruit komt. Dat is een signaal om je situatie nuchter te bekijken. Voor concrete geldbeslissingen kijk je naar de cijfers en vraag je zo nodig deskundig advies. Een rune kan die niet vervangen.

Het advies van Fehu is om eerlijk na te gaan wat je hebt, en dan te kiezen wat je ermee doet. Schrijf voor jezelf op wat je de afgelopen tijd hebt opgebouwd, groot of klein. Dat kan een vaardigheid zijn, een spaarbedrag of een vriendschap die steviger is geworden. Vraag je daarna af of je het onderhoudt of laat verslonzen.

Het runengedicht geeft er een tweede vraag bij: wat zou je kunnen delen? Dat hoeft geen geld te zijn. Kennis doorgeven aan een collega telt ook. Net als iemand helpen met iets waar jij goed in bent. Fehu laat je achter met de vraag of je bezit voor jou werkt, of jij voor je bezit.