Hexagram 6: De Strijd

Het oordeel schetst iemand die oprecht is en toch wordt tegengewerkt. Je meent het eerlijk, en juist daarom steekt het dat de ander niet meebeweegt. Het hexagram ontkent je gelijk niet, maar zegt dat gelijk hebben in een conflict weinig oplevert zolang je het wilt afdwingen. De kernraad is om halverwege te stoppen: op het moment dat je je standpunt duidelijk hebt gemaakt, is het beter een stap terug te doen dan door te drukken tot het bittere einde. Wie het geschil tot het uiterste doorzet, haalt misschien zijn recht, maar betaalt met verhoudingen, tijd en rust.

Twee aanwijzingen horen daarbij. Het is gunstig om iemand te raadplegen die boven de partijen staat: een bemiddelaar, een leidinggevende die niet betrokken is, iemand die beide kanten kent. Niet om je gelijk bevestigd te krijgen, maar om de zaak uit het persoonlijke te halen. En het is ongunstig om nu iets groots te ondernemen. Een nieuwe samenwerking of een grote koerswijziging terwijl je in een conflict zit, krijgt de spanning van dat conflict mee. Regel eerst wat openstaat, of parkeer het bewust, en kom daarna pas in beweging.

Wat het oordeel van je vraagt is dus geen zwakte, maar maat. Je mag je uitspreken en grenzen trekken, maar je kiest het moment om op te houden zelf, voordat de ander of de omstandigheden dat voor je doen.

Het onderste trigram is Water, dat omlaag stroomt en zich in diepten verzamelt. Het bovenste is Hemel, dat omhoog streeft. Samen vormen ze een figuur waarin de twee delen elk een andere kant op bewegen: het ene naar boven, het andere naar beneden. Dat is het beeld van strijd. Niet twee krachten die frontaal botsen, maar twee die elkaar niet meer kunnen vinden omdat hun richting tegengesteld is. Het water is onpeilbaar en gevaarlijk, de hemel sterk en onverzettelijk. Kracht boven een onzekere ondergrond geeft al snel wrijving.

De houding die hieruit volgt is om bij alles wat je begint goed naar het begin te kijken. De meeste conflicten ontstaan niet halverwege, maar in de eerste afspraken die te vaag bleven, de verwachting die nooit is uitgesproken, de rolverdeling die iedereen anders begreep. Wie aan het begin helder is, hoeft later minder te strijden.

Een lijn telt alleen mee als hij verandert: een 6 of een 9 in je worp. De lijnen tellen van onder naar boven.

In de liefde wijst De Strijd op een relatie of een contact waarin je tegenover elkaar bent komen te staan. Vaak gaat het niet om één groot meningsverschil, maar om twee mensen die, zoals water en hemel, in verschillende richtingen bewegen en dat pas merken als de spanning er al is. Het hexagram vraagt je om eerlijk te kijken naar wat je eigenlijk wilt bereiken met de discussie: gelijk krijgen, of weer bij elkaar komen. Die twee gaan hier zelden samen.

Praktisch betekent dit: zeg wat je dwarszit, maar stop voordat je de ander alleen nog maar wilt overtuigen. Soms helpt een derde die beide kent. En stel grote stappen, zoals samenwonen of definitief weggaan, uit tot de lucht geklaard is. Besluiten die je midden in een ruzie neemt, dragen de ruzie mee.

Op het werk en in de studie beschrijft hexagram 6 een situatie waarin je botst met een collega, een leidinggevende, een opdrachtgever of een instantie. Je voelt je in je recht en wordt toch tegengewerkt. De raad is om je standpunt één keer helder neer te leggen en het daarna niet eindeloos te herhalen. Een discussie die blijft terugkomen, kost meer dan ze oplevert.

Kijk ook naar het begin: onduidelijke afspraken, een vage taakverdeling of een verwachting die niemand heeft uitgesproken zijn vaak de echte bron. Zoek waar mogelijk iemand die buiten het conflict staat en de zaak nuchter kan beoordelen. Nieuwe projecten, een overstap of een grote koerswijziging kun je beter even laten liggen zolang het geschil loopt. Afmaken of bewust parkeren gaat nu voor beginnen.

Bij een beslissing of een ja-nee-vraag geeft De Strijd zelden een rechttoe rechtaan antwoord, en dat geldt voor de I Ching in het algemeen. Wat dit hexagram wel zegt, is dat je de vraag stelt vanuit een conflict, en dat dat je blik kleurt. De neiging is om te kiezen voor wat je gelijk bevestigt of de ander te slim af is.

Het hexagram raadt af om nu iets groots in gang te zetten. Als je vraag neerkomt op doorzetten of een ander de les lezen, neigt het antwoord naar nee. Als je vraag gaat over een stap terug doen, een bemiddelaar inschakelen of eerst de afspraken op orde brengen, neigt het naar ja. Veranderende lijnen geven de nuance.