Hexagram 50: De Spijspot
- Nummer
- 50 van 64
- Chinees
- 鼎 Dǐng
- Boventrigram
- Vuur (離), helder, zich hechtend
- Ondertrigram
- Wind (巽), zacht, doordringend
- Kernhexagram
- 43 De Vastberadenheid
- Tegenhanger
- 3 De Aanvangsmoeilijkheid
- Omkering
- 49 De Omwenteling
De Spijspot staat voor het verfijnen van wat ruw binnenkomt tot iets dat voedt: cultuur, orde en zorg na een periode van verandering. De pot is een vat met drie poten en twee oren, waarin voedsel gaar wordt gemaakt en aan gasten wordt opgediend. Hout onder, vuur erboven: het beeld van koken. Na de omwenteling van hexagram 49 gaat het hier niet meer om afbreken, maar om bereiden en geven. Je neemt wat er is, verwarmt het geduldig en maakt er iets van dat anderen kunnen gebruiken.
Het oordeel
Het oordeel bij De Spijspot is kort en gunstig: grote voorspoed, welslagen. Dat klinkt eenvoudig, maar de voorspoed zit niet in de pot zelf. Hij zit in wat je ermee doet. Een pot die leeg blijft of waarin het eten aanbrandt, brengt niemand iets. Het gaat om het zorgvuldig bereiden van wat beschikbaar is, zodat het bruikbaar en voedzaam wordt voor meer mensen dan jijzelf.
In de praktijk vraagt dit hexagram dat je het ruwe materiaal van je situatie serieus neemt. Een half idee, een stroef team, een nieuwe rol waar je nog niet in zit: dat zijn de ingrediënten. Je bent niet klaar als je ze in de pot gooit. Je houdt het vuur gelijkmatig, je wacht tot het gaar is, je proeft. Dat betekent dat je taken in de juiste volgorde doet, mensen op de plek zet waar ze tot hun recht komen en niet te vroeg opdient.
De Spijspot staat ook voor het offeren en delen. Wat je maakt, is bedoeld om aan anderen voor te zetten. Vraag je dus bij alles wat je nu onder handen hebt af: wie krijgt hier straks iets van? Als je dat voor ogen houdt, komt het welslagen dat het oordeel noemt vanzelf dichterbij. Richt je op kwaliteit en bestemming, niet op haast.
Het beeld: Wind onder, Vuur boven
Onder ligt Wind, dat ook het hout is; boven brandt Vuur. Hout voedt het vuur, en het vuur verwarmt wat in de pot zit. Zo vormen de twee trigrammen samen een keuken in werking: het zachte, doordringende van onderen levert de brandstof, het heldere van boven zet die om in warmte en licht. De hele figuur lijkt bovendien op een pot: de gebroken lijn onderaan als poten, de volle lijnen als buik, de gebroken vijfde lijn als oren en de bovenste lijn als draagstang.
De houding die hieruit volgt is er een van zorg voor je positie. Vuur brandt alleen goed als het hout goed ligt. Vraag je af of jij op de juiste plek zit en of je daar stevig staat, zodat wat je doet rustig kan doorgaren in plaats van telkens opnieuw te moeten beginnen.
De zes lijnen
Een lijn telt alleen mee als hij verandert: een 6 of een 9 in je worp. De lijnen tellen van onder naar boven.
Lijn 1 · Zes in het begin
Je keert de pot om om oude resten te verwijderen: een nederig begin dat opruiming vraagt.
De onderste lijn is de pot op zijn kop. Dat lijkt verkeerd, maar het is de manier om wat er is blijven liggen eruit te krijgen. Aan het begin van iets nieuws mag je dus eerst schoon schip maken: oude afspraken, een werkwijze die niemand meer dient, een gewoonte die je uit traagheid aanhield. Dat je daarbij een ongebruikelijke weg kiest of laag begint, is geen bezwaar. Wat telt is dat de pot straks schoon is en gevuld kan worden met iets dat ertoe doet.
Lijn 2 · Negen op de tweede plaats
Je pot is gevuld; afgunst van anderen raakt je niet zolang je bij je werk blijft.
Op de tweede plaats heb je werkelijk iets te bieden: kennis, een plan dat staat, een vaardigheid waar vraag naar is. Dat valt op, en niet iedereen is daar blij mee. Mensen in je omgeving kunnen jaloers reageren of proberen je af te leiden met hun eigen agenda. De lijn zegt dat dit je niet hoeft te schaden, op voorwaarde dat je je niet laat meeslepen. Houd afstand van wie alleen komt om te nemen, en richt je aandacht op de persoon of de taak waar je inhoud terechtkomt.
Lijn 3 · Negen op de derde plaats
De oren van de pot zitten vast: je kwaliteit wordt nog niet gebruikt, maar dat verandert.
De derde lijn is de buik van de pot, maar de oren zijn veranderd en niemand kan hem optillen. Je hebt iets waardevols in huis en toch wordt het niet gebruikt: je voorstel blijft liggen, je rol wordt niet gezien, je werk komt niet op tafel. Jezelf opdringen helpt niet. Werk door aan wat je kunt beïnvloeden en wacht tot de verhoudingen schuiven. Zoals na warmte de regen komt, lost de spanning op en wordt alsnog gevraagd wat je al die tijd klaar had.
Lijn 4 · Negen op de vierde plaats
De poten van de pot breken: je draagt meer dan je aankunt en de inhoud gaat verloren.
De pot staat op poten die het gewicht niet dragen, zodat het eten dat voor een belangrijk moment bedoeld was op de grond belandt. Het beeld wijst op een verantwoordelijkheid die te zwaar is voor de basis eronder: een klus die je hebt aangenomen zonder tijd of mensen, hulp van mensen die het niet waar kunnen maken. Erken dat eerlijk voordat het echt misgaat. Verklein de taak, vraag steun of geef terug wat niet bij jou hoort. Doorgaan uit trots maakt de schade groter.
Lijn 5 · Zes op de vijfde plaats
Gele oren en gouden draagringen: als leider blijf je ontvankelijk en laat je je dragen door bekwame mensen.
De vijfde plaats is die van de leider, en hier is de lijn gebroken: open, ontvankelijk, niet opdringerig. De oren van de pot zijn van goed materiaal, zodat hij makkelijk te verplaatsen is. Als deze lijn verandert, zit je in een positie waarin je anderen de ruimte geeft om hun kennis in te brengen. Je hoeft niet alles zelf te weten; je zorgt dat de juiste mensen bij je kunnen komen en dat je hun inbreng gebruikt. Houd dat vol, ook als je liever zelf zou ingrijpen.
Lijn 6 · Negen bovenaan
Draagringen van jade: hard en zacht tegelijk, je raad wordt gehoord en het werk is voltooid.
De bovenste lijn is bij veel hexagrammen het moment van doorschieten, maar hier niet. De pot heeft ringen van jade: stevig en toch glad in de hand. Dat is het beeld van iemand die boven de dagelijkse gang staat, een adviseur of een ervaren mens, en die zijn kennis doorgeeft zonder hard of afstandelijk te worden. Als deze lijn verandert, is wat je gemaakt hebt klaar om gedeeld te worden. Geef het door met dezelfde zorg waarmee je het hebt bereid. Stelligheid en mildheid gaan hier samen.
In de liefde
In de liefde gaat De Spijspot over wat je samen bereidt. Een relatie is hier geen vonk maar een maaltijd: hij wordt beter naarmate je er aandacht en tijd in stopt. Het hexagram vraagt dat je kijkt naar wat je elkaar werkelijk te bieden hebt en of dat ook op tafel komt.
Ben je alleen, dan wijst het hexagram op het verzorgen van jezelf en je omgeving als basis. Wie zijn eigen leven op orde heeft en gastvrij is, trekt mensen aan die willen blijven. In een bestaande relatie helpt het om samen de rolverdeling te bekijken: staat ieder op een plek waar hij of zij iets kan bijdragen, of draagt één van jullie te veel?
In werk en plannen
Op het werk en in je studie beschrijft De Spijspot de fase waarin ruwe plannen worden omgezet in iets dat bruikbaar is. Het idee is er, het team is er, maar het moet nog gaar worden. Dat vraagt om volgorde, geduld en een gelijkmatig vuur: niet alles tegelijk, geen sprint die halverwege stokt.
Let op de verdeling van rollen. Het hexagram legt nadruk op de juiste plaats: wie doet wat, en zit iedereen daar waar zijn kwaliteiten tot hun recht komen? Een project dat vastloopt, ligt vaak niet aan gebrek aan inzet maar aan een scheve verdeling. Vraag je ook af voor wie je het maakt. Werk dat niemand voedt, blijft in de pot staan. Houd de eindgebruiker, de lezer of de opdrachtgever voor ogen.
Bij een beslissing
Bij een beslissing geeft De Spijspot zelden een kaal ja of nee; dat doet de I Ching sowieso bijna nooit. Het hexagram zegt vooral iets over de manier waarop. De grondtoon is gunstig: wat je zorgvuldig bereidt, komt goed. Tegelijk waarschuwt het tegen overhaasting en tegen een te zwakke basis.
Vraag je dus af of de ingrediënten compleet zijn en of je het vuur kunt volhouden. Is dat zo, dan is de keuze om door te gaan verstandig. Is de basis wankel, denk dan aan de vierde lijn en verklein eerst wat je op je neemt. Let op veranderende lijnen: zij geven aan welk onderdeel van het koken nu aandacht vraagt.
Werp zelf de munten
Wil je weten welk hexagram er nu voor jou ligt? Werp gratis zes keer drie munten met de I Ching online, of lees eerst hoe je de I Ching raadpleegt.
Is hexagram 50 De Spijspot een gunstig hexagram?
Ja, het oordeel bij hexagram 50 is een van de duidelijk positieve oordelen in de I Ching: grote voorspoed en welslagen. Dat geldt wel onder voorwaarde dat je zorgvuldig te werk gaat. Alleen de vierde lijn is uitgesproken ongunstig; die waarschuwt voor een basis die het gewicht niet draagt.
Wat is het verschil tussen hexagram 49 en hexagram 50?
Hexagram 49 De Omwenteling gaat over afbreken en vernieuwen, hexagram 50 De Spijspot over wat je daarna opbouwt. De twee figuren zijn elkaars omkering: zet je de een ondersteboven, dan krijg je de ander. Na de revolutie komt het koken: het ordenen, verzorgen en voeden van wat nieuw is ontstaan.
Waarom heet hexagram 50 De Spijspot of Ding?
De naam Ding verwijst naar een bronzen offervat op drie poten waarin voedsel werd gekookt voor rituelen en gasten. De vorm van het hexagram lijkt op zo'n pot: de onderste gebroken lijn als poten, de volle lijnen als buik, de vijfde lijn als oren. De pot staat voor cultuur en het verfijnen van wat ruw is.
Wat betekent hexagram 50 zonder veranderende lijnen?
Zonder veranderende lijnen geldt alleen het oordeel van hexagram 50: de situatie is gunstig zolang je zorgvuldig bereidt wat voorhanden is. Er is geen tweede hexagram waar de situatie naartoe beweegt, dus de nadruk ligt op volhouden en verfijnen. Kijk vooral naar je positie en naar wie uiteindelijk iets heeft aan wat je maakt.
Bronnen
- Richard Wilhelm, I Ging. Das Buch der Wandlungen (1924). De vertaling die de I Ching in Europa bekend maakte; de Nederlandse namen van de hexagrammen volgen de Nederlandse uitgave ervan.
- James Legge, The Yî King (Sacred Books of the East, deel 16, 1882). De eerste volledige Engelse vertaling.
- Richard Rutt, The Book of Changes (Zhouyi) (1996). Over de ouderdom van de tekst en het verschil tussen de kern en de latere commentaren.
De duidingen op deze pagina's zijn eigen tekst van de redactie en geen vertaling: ze geven de strekking van het oordeel, het beeld en de lijnen zoals een ervaren lezer die uitlegt. Hoe een worp werkt, lees je in de gids I Ching raadplegen.
Alle 64 hexagrammen
- 1Het Scheppende
- 2Het Ontvangende
- 3De Aanvangsmoeilijkheid
- 4De Jeugddwaasheid
- 5Het Wachten
- 6De Strijd
- 7Het Leger
- 8De Aaneengeslotenheid
- 9De Temmende Kracht van het Kleine
- 10Het Optreden
- 11De Vrede
- 12De Stilstand
- 13Gemeenschap met Mensen
- 14Het Bezit van het Grote
- 15De Bescheidenheid
- 16De Geestdrift
- 17Het Navolgen
- 18Het Werk aan het Bedorvene
- 19De Toenadering
- 20De Beschouwing
- 21Het Doorbijten
- 22De Bekoorlijkheid
- 23De Versplintering
- 24Het Keerpunt
- 25Het Onverwachte
- 26De Temmende Kracht van het Grote
- 27De Voeding
- 28Het Overwicht van het Grote
- 29Het Onpeilbare of het Water
- 30Het Zich Rechtende of het Vuur
- 31Het Hofmaken
- 32De Duurzaamheid
- 33De Terugtocht
- 34De Macht van het Grote
- 35De Vooruitgang
- 36De Verduistering van het Licht
- 37Het Gezin
- 38De Tegenstelling
- 39De Hindernis
- 40De Bevrijding
- 41De Vermindering
- 42De Vermeerdering
- 43De Vastberadenheid
- 44Het Tegemoetkomen
- 45Het Verzamelen
- 46Het Omhoogdringen
- 47De Uitputting
- 48De Waterput
- 49De Omwenteling
- 50De Spijspot
- 51De Schok
- 52De Berg
- 53Geleidelijke Vooruitgang
- 54Het Huwende Meisje
- 55De Overvloed
- 56De Zwerver
- 57Het Zachtmoedige
- 58Het Blijmoedige
- 59De Oplossing
- 60De Beperking
- 61De Innerlijke Waarheid
- 62Het Overwicht van het Kleine
- 63Na de Voleinding
- 64Voor de Voleinding
I Ching online raadplegen · Zo raadpleeg je de I Ching · Trigrammen: Hemel, Aarde, Donder, Water, Berg, Wind, Vuur, Meer
Samengesteld door de redactie van Online Orakels · Bijgewerkt op