Hexagram 42: De Vermeerdering

Het oordeel bij dit hexagram is kort en gunstig: het loont om iets te ondernemen, en het loont om een grote stap te wagen, ook als die buiten je vertrouwde terrein ligt. De tijd werkt mee. Wie hoger staat, geeft iets af aan wie lager staat, en daardoor krijgt het geheel meer kracht. In het klein betekent dit dat je hulp, informatie of goodwill krijgt die je normaal gesproken niet zomaar krijgt.

Het oordeel vraagt daar wel iets voor terug. Een gunstige periode is geen reden om achterover te leunen, maar juist om in beweging te komen. Het plan dat al maanden in een la ligt, het gesprek dat je voor je uit schuift, de aanvraag die je nog niet durfde te doen: dit is de situatie waarin zulke stappen kans van slagen hebben. Wachten tot het nog beter wordt, is hier een vergissing, want zulke perioden duren niet eeuwig.

Daarnaast hoort bij vermeerdering dat je zelf ook deelt. Wat je ontvangt, laat je doorstromen naar wie het nodig heeft: tijd voor een collega die vastloopt, kennis voor iemand die begint. Zo blijft de groei gezond. Het vorige hexagram, 41 De Vermindering, laat zien dat beide kanten bij elkaar horen: nu ontvangen, dan geven.

Onder staat Donder, boven staat Wind. Donder is de beweging die van onderaf opkomt, de impuls die iets in gang zet. Wind dringt zacht overal in door en zet de bomen in beweging. Samen versterken ze elkaar: als donder en wind tegelijk opsteken, nemen beide in kracht toe. Dat is het beeld van vermeerdering. Je kunt het ook lezen als een lijn die van boven naar beneden is gegaan: de bovenste helft heeft iets afgestaan, waardoor de onderste helft steviger is geworden.

De houding die hieruit volgt, richt zich op jezelf. Zie je bij een ander iets goeds, neem het dan over, zoals de wind beweging doorgeeft. Merk je bij jezelf een fout, verbeter die dan meteen en zonder omhaal. Vermeerdering begint dus niet met méér hebben, maar met beter worden: snel leren van wat je ziet en niet lang blijven hangen in wat je verkeerd deed.

Een lijn telt alleen mee als hij verandert: een 6 of een 9 in je worp. De lijnen tellen van onder naar boven.

In de liefde beschrijft De Vermeerdering een periode waarin geven de relatie sterker maakt. Wie het meeste te bieden heeft, in tijd, aandacht of rust, deelt daarvan uit, en de ander groeit daardoor. Dat is geen boekhouding; het gaat erom dat je elkaar ruimte geeft en helpt om verder te komen, ook als dat betekent dat jij een stap terugdoet.

Ben je alleen, dan is dit een gunstige situatie om iets te ondernemen: iemand aanspreken, een uitnodiging aannemen, een eerste stap zetten die je uitstelde. Er is ruimte voor toenadering. Let wel op de waarschuwing van de bovenste lijn: wie in een relatie alleen wil ontvangen en zich niet laat kennen, raakt de verbinding uiteindelijk kwijt.

Op het werk en in je studie wijst dit hexagram op een periode met wind in de rug. Je krijgt meer ruimte, een leidinggevende delegeert, een docent geeft je het voordeel van de twijfel, of er komt een kans voorbij die eerder gesloten leek. Gebruik die ruimte om iets te beginnen dat je al langer wilde: een nieuwe aanpak voor een vastgelopen project, een opleiding, een voorstel dat je niet durfde in te dienen.

Houd daarbij twee dingen in het oog. Leer snel van wat anderen goed doen en verbeter je eigen fouten zonder er lang over te piekeren. En geef door wat je krijgt: wie kennis en kansen deelt met collega's of medestudenten, bouwt het soort steun op dat ook in minder goede tijden blijft.

De I Ching antwoordt zelden met een kaal ja of nee, maar hexagram 42 komt in de buurt van een aanmoediging. De situatie is gunstig voor wie iets onderneemt, ook als het om een grote stap gaat. Twijfel je of je iets moet beginnen, dan zegt dit hexagram dat uitstel hier weinig oplevert.

Toch zijn er voorwaarden. Vraag jezelf af of je keuze ook iets oplevert voor anderen, of alleen voor jezelf. Kijk ook naar de veranderende lijnen: lijn 6 waarschuwt dat een stap die alleen op binnenhalen gericht is, misloopt. Zonder veranderende lijnen geldt de hoofdlijn: een stap zetten is beter dan afwachten.