Hexagram 48: De Waterput

Het oordeel schetst een dorp dat verplaatst kan worden terwijl de put op zijn plek blijft. Bewoners komen en gaan, generaties wisselen, maar het water wordt niet meer en niet minder. Zo zijn er in jouw leven dingen die niet meebewegen met de waan van de dag: wat je echt nodig hebt, wat je anderen te bieden hebt, de kennis of het vak waarop je terugvalt. Die laag is betrouwbaar, ook als de omstandigheden rommelig zijn.

De tekst waarschuwt ook. Wie het touw neerlaat maar net niet bij het water komt, heeft er niets aan. Wie de kruik breekt, verliest wat hij al omhoog had. Het hexagram vraagt dus om twee dingen tegelijk: vertrouwen dat de bron er is, en zorg voor de middelen waarmee je erbij komt. Een gesprek dat je halverwege afbreekt, een studie die je op driekwart laat liggen, een relatie waarin je stopt met luisteren: dat zijn korte touwen en gebarsten kruiken.

Het verzoek aan jou is praktisch. Maak het werk af dat je begonnen bent, onderhoud wat je gebruikt en wees niet te trots om te putten uit wat al lang beschikbaar is.

Onder staat Wind, het trigram van het hout dat zacht doordringt; boven staat Water, het onpeilbare. Hout onder water: dat is de houten emmer of de stok die naar beneden gaat om water op te halen, of de wortels van een boom die het water in de grond vinden. Het water stroomt niet vanzelf omhoog, het hout moet er doorheen om het te bereiken. Zo ontstaat het beeld van de put: een vaste plek waar wat verborgen zit bruikbaar wordt gemaakt.

De houding die hieruit volgt is er een van gestage dienstbaarheid. Zoals een put een dorp van water voorziet, zo vraagt dit hexagram je om te kijken wat jij in stand houdt voor anderen en hoe je mensen aanmoedigt elkaar te helpen bij hun werk. Niet door grote gebaren, maar door regelmaat, onderhoud en een lage drempel.

Een lijn telt alleen mee als hij verandert: een 6 of een 9 in je worp. De lijnen tellen van onder naar boven.

In de liefde wijst De Waterput op wat onder de dagelijkse strubbelingen blijft bestaan. Een relatie kan van woning, fase of ritme veranderen, maar de bron waaruit jullie putten, de reden dat jullie elkaar gekozen hebben, verandert daar niet door. De vraag is of jullie er nog bij kunnen. Een gesprek dat je steeds uitstelt is een touw dat te kort is; een verwijt dat je op een slecht moment loslaat, een kruik die breekt. Ben je alleen, dan vraagt dit hexagram wat jij te bieden hebt en of dat zichtbaar is. Je hoeft geen nieuwe bron te zoeken; zorg dat de put die je bent, bereikbaar en schoon is.

Op het werk en in je studie gaat dit hexagram over de basis waarop je terugvalt: je vakkennis, je ervaring, de collega's die je echt iets kunt vragen. Reorganisaties, nieuwe leidinggevenden en veranderende plannen zijn het dorp dat verplaatst wordt; de put blijft. Vraag je af of je die basis onderhoudt. Een cursus die je niet afmaakt of een project dat je op driekwart laat liggen, is een touw dat net niet bij het water komt. Ook de omgekeerde vraag telt: wordt er geput uit wat jij weet, of blijft je kennis ongebruikt omdat je haar niet aanbiedt? Werk af, houd bij en zorg dat anderen weten waar ze bij je terechtkunnen.

De I Ching antwoordt zelden met een kaal ja of nee, en De Waterput al helemaal niet. Het hexagram vraagt eerder: is wat je overweegt een bron die blijft, of een snelle oplossing die het dorp verplaatst zonder dat je water meeneemt? Kies voor wat duurzaam voedt en wat je kunt onderhouden. Twijfel je of je iets moet doorzetten, dan is het antwoord meestal dat je het moet afmaken; halverwege ophouden levert niets op. Twijfel je of je iets nieuws moet beginnen, kijk dan eerst of de bestaande bron niet al genoeg geeft zodra je er beter bij kunt.