Hexagram 43: De Vastberadenheid

Het oordeel zegt dat de zaak openlijk moet worden gemeld, op de plek waar beslissingen vallen, en dat je naar waarheid moet zeggen wat er aan de hand is. Er is gevaar, en dat gevaar wordt niet kleiner door het te verzwijgen. Je moet eerst je eigen omgeving op de hoogte brengen, dan pas handelen. Wapens inzetten is niet gunstig, maar iets ondernemen wel.

Vertaald naar een gewone situatie: er is iets dat je al een tijd dwarszit, een afspraak die niet wordt nagekomen, een gewoonte die je eigen werk ondermijnt, een scheve verhouding die iedereen ziet maar niemand benoemt. Je hebt het overwicht om er een eind aan te maken. Het hexagram vraagt dat je dat doet door het hardop uit te spreken en de ander de kans te geven te reageren, niet door een stille afrekening of een overval.

Wat het van je vraagt is tweeledig. Je moet de zwakke plek bij jezelf eerst onder ogen zien, want wie anderen tot de orde roept terwijl hij zelf rommelt, verliest meteen zijn gezag. En je moet je kracht kunnen afremmen. De doorbraak slaagt als hij vastberaden en vriendelijk tegelijk is; zodra hij overgaat in woede of leedvermaak, keert hij zich tegen je.

Onder staat de Hemel, sterk en stuwend; boven ligt het Meer, open en blijmoedig. Het water van het meer is tot aan de hemel gestegen, zo hoog dat het niet meer kan worden vastgehouden. Het beeld is dat van een wolkbreuk die eraan komt: de spanning is zo groot dat ontlading onvermijdelijk is. Vijf hele lijnen onder één gebroken lijn laten dat ook in de figuur zien.

De houding die hieruit volgt is die van iemand die zijn overvloed niet oppot. Wie veel heeft, kracht, kennis, invloed, deelt dat naar beneden uit, zoals het meer zijn water laat vallen als regen. Tegelijk rust je niet op wat je al bereikt hebt. Een verzamelde voorraad die blijft liggen wordt stilstaand water. Beweging en vrijgevigheid houden de boel gezond en voorkomen dat de spanning zich tegen jou ontlaadt.

Een lijn telt alleen mee als hij verandert: een 6 of een 9 in je worp. De lijnen tellen van onder naar boven.

In de liefde gaat dit hexagram over iets dat uitgesproken moet worden. Er is een onderwerp dat al te lang onder de oppervlakte ligt, een irritatie die je wegslikt, een verwachting die nooit is besproken, en de spanning is zo opgelopen dat zwijgen geen optie meer is. De raad is om het gesprek te voeren, duidelijk en zonder omwegen, maar ook zonder verwijten en zonder de ander in een hoek te drijven. Vastberaden zijn betekent hier dat je zegt wat je nodig hebt en daar niet van afwijkt, niet dat je de ander verslaat. Als je nog alleen bent, kan het gaan om het afsluiten van een oud patroon of een contact dat je blijft vasthouden terwijl het niets meer geeft. Opruimen schept ruimte.

Op het werk en in je studie wijst dit hexagram op een project of een situatie waarin één hardnekkig probleem alles tegenhoudt: een proces dat niemand durft aan te pakken, een taak die steeds wordt doorgeschoven, een gewoonte van uitstel bij jezelf. Je hebt het overzicht en de kracht om er iets aan te doen, en het is tijd om dat te gebruiken. Doe het open. Benoem in het overleg wat er misgaat, leg uit waarom het anders moet, en zorg dat je eigen werk op orde is voordat je dat van anderen bekritiseert. Een stille oplossing achter de schermen of een plotselinge machtsgreep lijkt sneller, maar ondermijnt het vertrouwen dat je straks nodig hebt. Bij plannen geldt: beginnen is gunstig, zolang je geen rekening vereffent.

Bij een beslissing neigt dit hexagram naar handelen: er ligt iets dat moet worden opgeruimd en jij hebt de positie om dat te doen. Een plat ja of nee geeft de I Ching zelden, en ook hier zit de nuance in de manier. Als je vraag is of je iets moet aanpakken, afsluiten of uitspreken, is het antwoord in de regel bevestigend. Als je vraag is of je het hard mag spelen, met druk, dreigen of een voldongen feit, dan wijst het hexagram dat af. Kijk ook naar de veranderende lijn: lijn 1 en 4 manen tot wachten of luisteren, lijn 5 geeft de duidelijkste steun om door te zetten.